Od 12 sierpnia 2026 r. w całej Unii Europejskiej stosuje się rozporządzenie PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), czyli nowe przepisy dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych.
Dotyczą one m.in. wytwórców opakowań, importerów, firm wprowadzających produkty w opakowaniach, e-commerce oraz przedsiębiorstw korzystających z opakowań zbiorczych i transportowych.
Komisja Europejska doprecyzowała w ostatnich miesiącach wiele praktycznych kwestii, m.in. zasady sporządzania deklaracji zgodności, dokumentacji technicznej, identyfikacji opakowań, obowiązki importerów oraz postępowanie z istniejącymi zapasami. Praktyka stosowania PPWR nadal się jednak kształtuje, a FAQ i wytyczne Komisji mogą być dalej aktualizowane.
Co to jest PPWR i kogo dotyczą nowe przepisy?
PPWR jest rozporządzeniem unijnym, dlatego stosuje się bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich i nie wymaga transpozycji do prawa krajowego.
Zakres obowiązków zależy przede wszystkim od roli przedsiębiorcy wobec konkretnego opakowania. Przepisy obejmują m.in.:
- wytwórców opakowań;
- importerów;
- firmy wprowadzające produkty w opakowaniach;
- sklepy internetowe;
- przedsiębiorstwa korzystające z opakowań zbiorczych i transportowych.
Jakie obowiązki PPWR obowiązują od 2026 r.?
Od 12 sierpnia 2026 r., w zależności od roli przedsiębiorcy, konieczne może być m.in.:
- przygotowanie lub pozyskanie deklaracji zgodności;
- posiadanie dokumentacji technicznej opakowania;
- zapewnienie identyfikacji opakowania i wytwórcy;
- weryfikacja dokumentacji od producentów i dostawców;
- spełnienie ograniczeń dotyczących PFAS w opakowaniach do kontaktu z żywnością.
Nie wszystkie wymagania zaczęły jednak obowiązywać jednocześnie. Zharmonizowane oznakowanie materiałowe opakowań będzie co do zasady wymagane dopiero od 12 sierpnia 2028 r.
Deklaracja zgodności PPWR – jedna deklaracja może obejmować całe opakowanie
Komisja Europejska potwierdziła możliwość sporządzenia jednej deklaracji zgodności dla całej jednostki opakowaniowej.
Jeżeli opakowanie składa się np. z butelki PET, zakrętki HDPE i etykiety, wszystkie elementy mogą zostać objęte jedną deklaracją, pod warunkiem uwzględnienia wszystkich komponentów.
Oddzielnej analizy wymagają natomiast opakowania transportowe, np.:
- kartony transportowe;
- folie stretch;
- palety;
- pasy transportowe.
Nie oznacza to konieczności tworzenia deklaracji dla każdej konfiguracji logistycznej. Jeżeli firma wykorzystuje te same typy kartonów, folii czy palet w różnych wariantach transportu, istotne jest udokumentowanie zgodności poszczególnych rodzajów opakowań.
Import opakowań i produktów spoza UE
Import produktu lub opakowania np. z Chin nie oznacza automatycznie, że importer staje się jego wytwórcą.
Importer powinien jednak upewnić się, że wytwórca przeprowadził ocenę zgodności oraz przygotował wymaganą dokumentację techniczną i deklarację zgodności.
Jeżeli przedsiębiorca wprowadza opakowanie pod własną nazwą lub znakiem towarowym albo modyfikuje je w sposób mogący wpływać na zgodność z PPWR, może przejąć obowiązki wytwórcy.
Nie każdy zakup firmowy wymaga dokumentacji PPWR
Sam zakup produktu przez firmę nie oznacza konieczności pozyskiwania dokumentacji PPWR do każdego opakowania.
Jeżeli przedsiębiorca kupuje na własne potrzeby np. papier do drukarki, segregatory czy inne artykuły biurowe, nie musi z tego powodu żądać dokumentacji do każdego kartonu czy folii.
Inaczej może być, gdy firma sama wprowadza produkt lub opakowanie na rynek, importuje je albo wykorzystuje opakowanie jako element własnego produktu. Kluczowe jest więc ustalenie jej rzeczywistej roli w łańcuchu dostaw.
Co z opakowaniami znajdującymi się już w magazynie?
Rozpoczęcie stosowania PPWR nie oznacza automatycznie konieczności wycofania, przepakowania lub ponownego oznakowania wszystkich zapasów.
Kluczowe jest ustalenie momentu pierwszego udostępnienia opakowania na rynku UE, czyli jego „wprowadzenia do obrotu”.
Jeżeli opakowanie zostało już wprowadzone do obrotu, jego dalsze magazynowanie lub udostępnianie nie stanowi ponownego wprowadzenia. Samo wyprodukowanie lub zamówienie opakowania przed 12 sierpnia 2026 r. nie oznacza jednak, że zostało ono przed tą datą wprowadzone do obrotu.
W odniesieniu do części opakowań wyprodukowanych przed rozpoczęciem stosowania PPWR Komisja dopuściła również możliwość przekazania wymaganych informacji w dokumencie towarzyszącym.
Oznakowanie opakowań – 2026 a 2028
Pod pojęciem „oznakowania opakowania” kryją się dwa różne obowiązki.
Od 12 sierpnia 2026 r. – identyfikacja opakowania i wytwórcy
Znaczenie mają m.in.:
- identyfikacja opakowania;
- identyfikacja wytwórcy;
- możliwość powiązania opakowania z dokumentacją techniczną i deklaracją zgodności.
Nie trzeba nadawać indywidualnego numeru każdej sztuce. Można stosować np. numer typu, partii, numer seryjny lub inny identyfikator pozwalający powiązać opakowanie z dokumentacją.
W przypadku wytwórcy znaczenie mają m.in. jego nazwa, zarejestrowana nazwa handlowa lub znak towarowy oraz adres pocztowy, a jeżeli jest dostępny – również elektroniczny środek komunikacji.
Nie wszystkie informacje muszą w każdym przypadku znajdować się bezpośrednio na opakowaniu. PPWR przewiduje możliwość wykorzystania odpowiedniego nośnika danych, a w określonych przypadkach również dokumentu towarzyszącego.
Od 12 sierpnia 2028 r. – zharmonizowane oznakowanie materiałowe
Co do zasady od 12 sierpnia 2028 r. zacznie być stosowane zharmonizowane oznakowanie materiałowe, informujące m.in. o składzie materiałowym opakowania i ułatwiające prawidłowe sortowanie.
Najprościej:
2026 – identyfikacja opakowania i wytwórcy
2028 – zharmonizowane oznakowanie materiałowe
PFAS w opakowaniach do kontaktu z żywnością
Od 12 sierpnia 2026 r. znaczenie mają również ograniczenia dotyczące PFAS w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością.
Analiza nie powinna obejmować wyłącznie materiału bazowego. Znaczenie mogą mieć także:
- powłoki;
- farby drukarskie;
- lakiery;
- kleje;
- inne materiały i komponenty opakowania.
W praktyce wymaga to dokładniejszej weryfikacji informacji otrzymywanych od producentów i dostawców materiałów opakowaniowych.
Wytwórca opakowania a producent w systemie ROP
Wytwórca opakowania na potrzeby wymagań dotyczących jego zgodności nie zawsze jest tym samym podmiotem co producent na potrzeby rozszerzonej odpowiedzialności producenta.
Ma to znaczenie m.in. przy imporcie, sprzedaży pod własną marką, opakowaniach transportowych oraz korzystaniu z opakowań kupowanych od zewnętrznych dostawców.
Przedsiębiorca wykorzystujący gotowe, niebrandowane opakowania transportowe kupione od zewnętrznego dostawcy nie zawsze będzie uznawany za ich wytwórcę w rozumieniu PPWR.
Obowiązki dotyczące zgodności opakowania oraz obowiązki ROP należy więc analizować oddzielnie.
PPWR a polskie przepisy
PPWR stosuje się bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich. Nie należy więc mówić o jego „transpozycji” do prawa polskiego.
Równolegle trwają prace nad projektem ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych UC100, który dotyczy m.in.:
- rozszerzonej odpowiedzialności producenta;
- funkcjonowania BDO;
- obowiązków sprawozdawczych;
- organów kontroli i nadzoru;
- sankcji;
- opłat związanych z opakowaniami;
- zmian dotyczących DPR i EDPR.
17 sierpnia 2026 r. opublikowano wersję 4.0 projektu. Na dzień 23 września 2026 r. projekt nadal pozostaje w toku procesu legislacyjnego, dlatego jego ostateczny kształt może się jeszcze zmienić.
Brak zakończonych prac nad UC100 nie wstrzymuje jednak stosowania PPWR.
Jak przygotować firmę do PPWR?
W pierwszej kolejności warto:
- zinwentaryzować stosowane opakowania;
- ustalić rolę firmy wobec każdego rodzaju opakowania;
- określić, kto jest wytwórcą, importerem lub dystrybutorem;
- sprawdzić dostępność deklaracji zgodności i dokumentacji technicznej;
- zweryfikować sposób identyfikacji opakowań i wytwórcy;
- przeanalizować obowiązki dotyczące importowanych produktów i opakowań;
- zweryfikować informacje otrzymywane od dostawców;
- w przypadku opakowań do kontaktu z żywnością sprawdzić wymagania dotyczące PFAS;
- przeanalizować zapasy pod kątem momentu pierwszego wprowadzenia do obrotu.
W Ekowiatr pomagamy przedsiębiorcom ustalić zakres obowiązków wynikających z PPWR. Analizujemy stosowane opakowania i model działalności, weryfikujemy dokumentację oraz wskazujemy działania potrzebne do przygotowania firmy do nowych wymagań.
Kluczowe informacje o PPWR
- PPWR stosuje się od 12 sierpnia 2026 r.
- Jedna deklaracja zgodności może obejmować całą jednostkę opakowaniową.
- Importer nie zawsze jest wytwórcą opakowania.
- Nie każdy zakup firmowy wymaga dokumentacji PPWR.
- 2026 r. – identyfikacja opakowania i wytwórcy.
- 2028 r. – zharmonizowane oznakowanie materiałowe.
- PPWR stosuje się niezależnie od trwających prac nad UC100.
FAQ – najczęstsze pytania o PPWR
Czy każda firma musi posiadać deklaracje zgodności PPWR?
Nie. Zakres obowiązków zależy od roli firmy wobec konkretnego opakowania. Inne obowiązki dotyczą wytwórcy, inne importera lub dystrybutora, a inne przedsiębiorcy kupującego produkty wyłącznie na własne potrzeby.
Czy importer z Chin musi sam sporządzać deklarację zgodności?
Nie zawsze. Powinien przede wszystkim upewnić się, że wytwórca przeprowadził ocenę zgodności i przygotował wymaganą dokumentację. W określonych przypadkach importer może jednak przejąć obowiązki wytwórcy.
Czy od 2026 r. każde opakowanie musi mieć nowe oznakowanie materiałowe?
Nie. Od 12 sierpnia 2026 r. obowiązują m.in. wymagania dotyczące identyfikacji opakowania i wytwórcy. Zharmonizowane oznakowanie materiałowe będzie stosowane co do zasady od 12 sierpnia 2028 r.
